Εστεβάο Γκόμεζ: ο θαλασσοπόρος που εγκατέλειψε τον Μαγγελάνο για να βρει το δικό του θαλάσσιο πέρασμα
Στις 20 Σεπτεμβρίου 1519, ο Φερδινάνδος Μαγγελάνος απέπλευσε από το Σανλούκαρ δε Μπαραμέδα με πέντε πλοία, έχοντας ως στόχο να βρει δυτικό θαλάσσιο δρόμο προς τα Νησιά των Μπαχαρικών. Αφού διέσχισε τον Ατλαντικό και εξερεύνησε τις ακτές της Νότιας Αμερικής, ο στόλος έφθασε στις 31 Μαρτίου 1520 στο Πουέρτο Σαν Χουλιάν, όπου ξέσπασε σοβαρή ανταρσία. Ο Μαγγελάνος κατόρθωσε να την καταστείλει, και αργότερα, αφού είχε ήδη χαθεί σε αναγνωριστική αποστολή το πλοίο Santiago, συνέχισε την πορεία του προς τον νότο. Στις 21 Οκτωβρίου 1520 εισήλθε στο θαλάσσιο πέρασμα που αργότερα θα έφερε το όνομά του. Κατά τη φάση αυτή της αποστολής, το πλοίο San Antonio αυτομόλησε και επέστρεψε στην Ισπανία. Στο πλοίο αυτό υπηρετούσε ως πλοηγός ο Πορτογάλος ναυτικός Εστεβάο Γκόμεζ, ο οποίος ήταν μία από τις κεντρικές μορφές της αυτομόλησης. Read More
Δωρόθεος Θεόδωρος – Ο Πρώτος γνωστός Έλληνας που έφτασε στην Βόρεια Αμερική
Στις 27 Ιουνίου 1527, ο Πάνφιλο δε Ναρβάεθ απέπλευσε από το Σανλούκαρ δε Μπαραμέδα της Ισπανίας με πέντε πλοία και περίπου εξακόσια άτομα συνολικά, έχοντας λάβει από τον βασιλιά Κάρολο Α΄ της Ισπανίας την εντολή να κατακτήσει και να διοικήσει τις περιοχές που εκτείνονταν από τον ποταμό ντε λας Πάλμας έως το ακρωτήριο της Φλόριντα. Ανάμεσα στους άνδρες της αποστολής βρισκόταν και ένας Έλληνας χριστιανός, τον οποίο ο Άλβαρ Νούνιεθ Καμπέθα δε Βάκα μνημονεύει αργότερα με το όνομα Doroteo Teodoro. Read More
Εστεβάνικο
Ο Εστεβάνικο, γνωστός και ως Estebanico, Esteban de Dorantes ή Esteban el Moro, γεννήθηκε περίπου το 1500 ή 1501 στο Αζεμούρ μια πόλη του σημερινού Μαρόκου στις ακτές του Ατλαντικού που το 1513 είχε περάσει υπό πορτογαλικό έλεγχο. Για την πρώιμη ζωή του γνωρίζουμε ελάχιστα με βεβαιότητα. Φαίνεται πάντως ότι σε νεαρή ηλικία πουλήθηκε ως σκλάβος και κατέληξε στην κατοχή του Ισπανού Andrés Dorantes de Carranza. Πριν από το 1527 είχε βαπτιστεί χριστιανός στην Ισπανία. Το 1527 ακολούθησε τον κύριο του στην αποστολή του Πάνφιλο δε Ναρβάες, η οποία απέπλευσε από το Σανλούκαρ ντε Μπαραμέδα με σκοπό την κατάκτηση και αποίκιση της Φλόριντα. Στην αποστολή συμμετείχε και ένας Έλληνας, που ελιχε καταγραφει ως Δον Θεόδορος, ο οποίος συχνά θεωρείται ο πρώτος γνωστός Έλληνας που έφτασε σε εδάφη των σημερινών Ηνωμένων Πολιτειών. Read More
Το Αυγό του Κολόμβου
Ο Ιταλός χρονικογράφος Τζιρολάμο Μπεντζόνι, στο έργο του Historia del Mondo Nuovo, που εκδόθηκε το 1565, διηγείται μια χαρακτηριστική ιστορία για τον Χριστόφορο Κολόμβο. Σύμφωνα με αυτήν, ο Κολόμβος βρισκόταν κάποτε σε συμπόσιο μαζί με Ισπανούς ευγενείς, όπου η συζήτηση περιστρεφόταν γύρω από τις Δυτικές Ινδίες. Κάποιος από τους παρευρισκόμενους του είπε πως, ακόμη κι αν εκείνος δεν είχε πραγματοποιήσει το ταξίδι, αργά ή γρήγορα κάποιος άλλος Ισπανός θα επιχειρούσε το ίδιο, αφού η Ισπανία διέθετε πολλούς ικανούς άνδρες, λογίους και κοσμογράφους. Ο Κολόμβος δεν αντέτεινε λόγια. Ζήτησε απλώς να του φέρουν ένα αυγό και προκάλεσε τους συνδαιτυμόνες του να το στηρίξουν όρθιο πάνω στο τραπέζι χωρίς κανένα στήριγμα. Read More
Η Τεχνική της Volta do Mar
Η τεχνική της Volta do Mar (πορτ. «γύρισμα της θάλασσας») υπήρξε μία από τις σημαντικότερες ναυτιλιακές κατακτήσεις των Πορτογάλων κατά τον 15ο αιώνα. Η βασική της αρχή ήταν φαινομενικά παράδοξη. Αντί τα πλοία να επιστρέφουν ακολουθώντας την ίδια παράκτια διαδρομή από την οποία είχαν έρθει, απομακρύνονταν από τις ακτές και ανοίγονταν προς τον ωκεανό, ώστε να εκμεταλλευτούν ευνοϊκότερους ανέμους. Με αυτόν τον τρόπο, η επιστροφή γινόταν συχνά ταχύτερη, ασφαλέστερη και αποτελεσματικότερη. Read More
Η Απόσταση και η Ταχύτητα στον Ωκεανό
Πριν από την Εποχή των Ανακαλύψεων, οι ναυτικοί της Μεσογείου και των άλλων ευρωπαϊκών θαλασσών για να περιγράψουν την απόσταση ενός ταξιδιού έδιναν συχνά μεγαλύτερη έμφαση στη συνηθισμένη διάρκεια του, βασιζόμενοι στα παράκτια σημάδια που τους καθοδηγούσαν. Οι περισσότερες πλεύσεις γίνονταν κοντά στις ακτές, όπου νησιά, ακρωτήρια και γνωστά λιμάνια λειτουργούσαν ως φυσικά σημεία αναφοράς. Σε αυτό το περιβάλλον, η συνεχής και ακριβής μέτρηση της στιγμιαίας ταχύτητας δεν ήταν πάντοτε τόσο κρίσιμη όσο θα είναι αργότερα στους ανοιχτούς ωκεανούς. Read More
Η Ρόδος και το Rhode Island
Το 1524, ο Φλωρεντινός θαλασσοπόρος Τζιοβάνι ντα Βερατσάνο, πλέοντας για λογαριασμό του βασιλιά της Γαλλίας Φραγκίσκου Α΄, απέπλευσε από το Σεν Μαλό αναζητώντας ένα βορειότερο θαλάσσιο πέρασμα προς την Ασία, έξω από τη ζώνη επιρροής των Ισπανών. Αφού διέσχισε τον Ατλαντικό, έφτασε στις ακτές της σημερινής Βόρειας Καρολίνας και από εκεί συνέχισε βόρεια, εξερευνώντας μεγάλο τμήμα της ανατολικής ακτογραμμής της Βόρειας Αμερικής έως τη Νέα Γη. Το ταξίδι αυτό υπήρξε η πρώτη μεγάλη γαλλική αναγνωριστική αποστολή στις ακτές του σημερινού ατλαντικού Καναδά και των ανατολικών Ηνωμένων Πολιτειών. Στην αφήγησή του για το ταξίδι, ο Βερατσάνο αναφέρει ένα νησί κοντά στην είσοδο του Narragansett Bay, το οποίο του θύμισε τη Ρόδο. Read More
Το Ταχυδρομικό Δέντρο
Το 1501, κατά την επιστροφή της αρμάδας του Πέντρο Άλβαρες Καμπράλ από την Ινδία, ένα από τα πλοία της αποστολής, το São Pedro, με πλοίαρχο τον Pêro de Ataíde, αποκόπηκε από τον υπόλοιπο στόλο στις νότιες και νοτιοανατολικές θάλασσες της Αφρικής. Ο Ataíde, ύστερα από δύσκολη πλεύση και χωρίς επαφή με τα άλλα πλοία, κατευθύνθηκε προς το γνωστό πορτογαλικό σημείο ανεφοδιασμού στον Aguada de São Brás, το σημερινό Mossel Bay, ελπίζοντας ότι εκεί θα έβρισκε ίχνη των συντρόφων του ή θα μπορούσε να αφήσει μήνυμα για όσους ακολουθούσαν. Read More
Ο Γάτος του Φλίντερς
Το 1795, το βρετανικό πλοίο HMS Reliance απέπλευσε για τη νεοσύστατη αποικία της Νέας Νότιας Ουαλίας, μεταφέροντας τον νέο κυβερνήτη John Hunter. Ανάμεσα στους αξιωματικούς του πλοίου βρισκόταν και ο νεαρός Matthew Flinders, ο οποίος στα επόμενα χρόνια θα εξελισσόταν σε έναν από τους σημαντικότερους ναυτικούς εξερευνητές και χαρτογράφους που συνδέθηκαν με την Αυστραλία. Ήδη από τα πρώτα του ταξίδια είχε δείξει ιδιαίτερη ικανότητα στην παρατήρηση, στη ναυτική πλοήγηση και στη χαρτογράφηση άγνωστων ακτών. Το 1799, πάνω στο ίδιο πλοίο, γεννήθηκε ένας γάτος που έμελλε να γίνει ο πιο γνωστός σύντροφος του Φλίντερς. Ο Τριμ (Trim). Read More
Αουτόρου – Ο Πρώτος Ιθαγενής Πολυνήσιος φτάνει στην Ευρώπη
Στις 6 Απριλίου 1768, ο Γάλλος θαλασσοπόρος Λουί Αντουάν ντε Μπουγκενβίλ, κατά τον πρώτο γαλλικό περίπλου της Γης, έφτασε στην Ταϊτή, ένα από τα μεγαλύτερα και πιο εύφορα νησιά της Πολυνησίας. Η άφιξή του άφησε βαθιά εντύπωση στους Γάλλους, οι οποίοι βρέθηκαν μπροστά σε έναν τόπο με πλούσια βλάστηση, ήπιο κλίμα και κοινωνίες πολύ διαφορετικές από τις ευρωπαϊκές. Ο Μπουγκενβίλ και οι άνδρες του έγιναν δεκτοί φιλικά από τους κατοίκους, ενώ η σύντομη παραμονή τους στο νησί συνέβαλε στη διαμόρφωση μιας εξιδανικευμένης ευρωπαϊκής εικόνας για την Ταϊτή. Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Μπουγκενβίλ ονόμασε το νησί «Νέα Κύθηρα», ένα όνομα που παρέπεμπε στον κόσμο της Αφροδίτης, του έρωτα και της αρμονίας με τη φύση. Ανάμεσα στους νησιώτες που συνδέθηκαν στενά με τους Γάλλους ήταν ο Αουτόρου, ένας άνδρας από τη Ραϊατέα, ο οποίος έδρασε ως πολύτιμος μεσολαβητής ανάμεσα στις δύο πλευρές. Read More
