Χριστόφορος Κολόμβος – Το Πρώτο Ταξίδι στην Αμερική
Ο Κολόμβος γεννήθηκε το 1451 στη Γένοβα. Από νεαρή ηλικία στράφηκε στη θάλασσα και, γύρω στα έτη 1470–1473, ταξίδευε ως ναυτικός σε εμπορικά πλοία που διέσχιζαν τη Μεσόγειο και έφταναν μέχρι τη βόρεια Ευρώπη. Το 1476 εγκαταστάθηκε στην Πορτογαλία, όπου ενώθηκε με τον αδελφό του Βαρθολομαίο, ο οποίος δραστηριοποιούνταν ως χαρτογράφος στη Λισαβόνα. Εκεί ο Κολόμβος έζησε για αρκετά χρόνια και παντρεύτηκε τη Φιλίππα Μονίζ Περεστρέλο, κόρη του Μπαρτολομέου Περεστρέλο, πρώτου κυβερνήτη του νησιού Πόρτο Σάντο στη Μαδέρα και ενός από τους εξερευνητές που ανακάλυψαν το νησί. Μέσα από αυτή τη σχέση απέκτησε πρόσβαση σε ναυτικές γνώσεις και εμπειρίες που σχετίζονταν με τις πορτογαλικές εξερευνήσεις.
Την ίδια περίοδο, οι Πορτογάλοι είχαν ήδη προχωρήσει κατά μήκος των δυτικών ακτών της Αφρικής, φτάνοντας μέχρι τον Κόλπο της Γουινέας, και συνέχιζαν την αναζήτηση ενός θαλάσσιου δρόμου προς την Ασία μέσω του νότου. Ο Κολόμβος, ωστόσο, ακολούθησε μια διαφορετική σκέψη. Υποστήριξε ότι η Ασία μπορούσε να προσεγγιστεί ταχύτερα πλέοντας δυτικά. Η άποψη του αυτή βασιζόταν σε εσφαλμένους υπολογισμούς, υποτιμώντας το μέγεθος της Γης και ταυτόχρονα υπερεκτιμόντας την έκταση της Ασίας προς τα ανατολικά. Αυτή η λανθασμένη εκτίμηση, αν και επιστημονικά προβληματική, επρόκειτο να οδηγήσει σε ένα από τα πιο καθοριστικά ταξίδια της παγκόσμιας ιστορίας.
Το 1485 ο Κολόμβος παρουσίασε το σχέδιο του στον Βασιλιά της Πορτογαλίας, Ιωάννη τον Δεύτερο, ζητώντας ως επιβράβευση, σε περίπτωση επιτυχίας, τον τίτλο του «Μεγάλου Ναυάρχου του Ωκεανού», τη διοίκηση των νέων εδαφών που θα ανακαλύψει και ποσοστό από τα εμπορικά κέρδη. Η πρόταση εξετάστηκε αλλά τελικά απορρίφθηκε, καθώς θεωρήθηκε υπερβολικά ριψοκίνδυνη και ταυτόχρονα περιττή, δεδομένου ότι η Πορτογαλία είχε ήδη στραφεί με επιτυχία προς τη θαλάσσια εξερεύνηση της Αφρικής.
Στη συνέχεια, ο Κολόμβος στράφηκε προς την Ισπανία. Το βασιλικό ζεύγος, ο Φερδινάνδος Β΄ της Αραγωνίας και η Ισαβέλλα Α΄ της Καστίλης, άκουσαν την πρόταση του, αλλά την παρέπεμψαν στο Συμβούλιο των Σοφών στη Σαλαμάνκα. Εκεί, οι ειδικοί έκριναν ότι οι υπολογισμοί του Κολόμβου ήταν λανθασμένοι. Έχοντας αποδεχθεί το πραγματικό μέγεθος της Γης όπως το είχε υπολογίσει ο Ερατοσθένης, αγνοώντας φυσικά την ύπαρξη της Αμερικής, θεώρησαν πως ο Δυτικός Ωκεανός είναι απέραντος και αδιάπλευστος. Ο Κολόμβος, ωστόσο, δεν εγκατέλειψε την προσπάθεια του. Το 1488 επιχείρησε εκ νέου να προσεγγίσει την πορτογαλική αυλή, αλλά τον πρόλαβαν τα γεγονότα. Ο Βαρθολομαίος Ντίαζ μόλις είχε ανακαλύψει το νότιο άκρο της Αφρικής, ενισχύοντας την πεποίθηση ότι ο θαλάσσιος δρόμος προς την Ασία είχε πλέον ανοίξει
Έχοντας δεχθεί και άλλες απορρίψεις από διάφορες ευρωπαϊκές αυλές, ο Κολόμβος βρέθηκε για χρόνια στο περιθώριο. Η κατάσταση άλλαξε το 1492 όταν οι Ισπανοί κατέλαβαν την Γρανάδα, τον τελευταίο θύλακα της επί εφτά αιώνες Ισλαμικής κυριαρχίας στην Ιβηρική Χερσόνησο. Η Ισπανία, έχοντας απελευθερώσει οικονομικούς πόρους στράφηκε προς την ενίσχυση του εμπορίου. Σε μια περίοδο που οι Βενετοί και οι Γενουάτες κυριαρχούσαν στο Εμπόριο της Μεσογείου και οι Πορτογάλοι επεκτείνονταν στις ακτές της Αφρικής πλησιάζοντας όλο και πιο κοντά στην εύρεση ενός ανατολικού θαλάσσιου δρόμου προς την Ασία, η ιδέα ενός εναλλακτικού δυτικού θαλάσσιου δρόμου επανεξετάστηκε από τους Ισπανούς. Αυτή τη φορά, το βασιλικό ζεύγος αποδέχθηκε το σχέδιο του Κολόμβου, παραχωρώντας του τρία πλοία. Καθοριστική υπήρξε η συμβολή του Μαρτίν Αλόνσο Πινσόν, ο οποίος στήριξε οικονομικά την αποστολή και συνέβαλε σημαντικά στη στελέχωση της.
Στις 3 Αυγούστου 1492, τα πλοία Santa María, Pinta και Niña απέπλευσαν από το λιμάνι του Πάλος. Μετά από στάση στα Κανάρια Νησιά για ανεφοδιασμό, αναχώρησαν στις 6 Σεπτεμβρίου προς τον άγνωστο Ατλαντικό. Για εβδομάδες δεν εμφανιζόταν στεριά. Η αβεβαιότητα, η άπνοια και η έλλειψη εμπειρίας σε τόσο μακρινά ταξίδια προκάλεσαν ανησυχία στο πλήρωμα. Παρά τις πιέσεις για επιστροφή, ο Κολόμβος επέμεινε, ενώ η επιρροή του Πινσόν συνέβαλε καθοριστικά στη διατήρηση της συνοχής της αποστολής.
Το ξημέρωμα της 12ης Οκτωβρίου 1492, ο ναύτης Ροδρίγο ντε Τριάνα εντόπισε στεριά. Οι Ισπανοί αποβιβάστηκαν σε ένα νησί των Μπαχαμών, γνωστό στους κατοίκους του ως Γκουαναχάνι. Ο Κολόμβος το ονόμασε Σαν Σαλβαδόρ, δηλαδή «Άγιος Σωτήρας». Πιστεύοντας ότι είχε φτάσει σε κάποια νησιά της Ινδίας – έτσι αποκαλούσαν τότε τις περιοχές της Ασίας ανατολικότερα από τον Ινδικό Ποταμό – ονόμασε τους κατοίκους «Ινδιάνους». Συνεχίζοντας την εξερεύνηση, τα πλοία έφτασαν στην Κούβα και στη συνέχεια στην Ισπανιόλα, το νησί που σήμερα μοιράζονται η Δομινικανή Δημοκρατία και η Αητή. Εκεί, την ημέρα των Χριστουγέννων του 1492, πριν το ξημέρωμα, το Santa María προσάραξε σε έναν ύφαλο και καταστράφηκε. Καθώς στα άλλα δύο πλοία ο χώρος δεν επαρκούσε το πλήρωμα του Santa María, ο Κολόμβος αναγκάστηκε να αφήσει 39 άνδρες στο νησί, ιδρύοντας τον οικισμό La Navidad, τον πρώτο ευρωπαϊκό σταθμό στον Νέο Κόσμο.
Κατά την επιστροφή, τα δύο πλοία χωρίστηκαν λόγω κακοκαιρίας. Ο Πινσόν έφτασε πρώτος στην Ισπανία, ενώ ο Κολόμβος κατέπλευσε στη Λισαβόνα και στη συνέχεια στο Πάλος τον Μάρτιο του 1493. Η υποδοχή του ήταν θριαμβευτική. Ο Κολόμβος τιμήθηκε από το ισπανικό στέμμα και ανακηρύχθηκε αντιβασιλέας των νέων εδαφών. Το ταξίδι του άνοιξε τον δρόμο για τη συστηματική ευρωπαϊκή εξερεύνηση και εκμετάλλευση του Νέου Κόσμου. Παρότι ο ίδιος πέθανε πιστεύοντας ότι είχε φτάσει στην Ασία, το ταξίδι του άλλαξε οριστικά την πορεία της παγκόσμιας ιστορίας, σηματοδοτώντας την αρχή μιας νέας εποχής εξερευνήσεων και επαφών μεταξύ διαφορετικών κόσμων.
Πολλά από τα σημερινά κράτη της Καραϊβικής ανακαλύφθηκαν και ονομάστηκαν από τον Χριστόφορο Κολόμβο. Ποια είναι αυτά; Ανακαλύψτε τα στο βίντεο που ακολουθεί.
