Έχουν φυσικά όρια οι ωκεανοί μεταξύ τους;


Κατά καιρούς, στα ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης αλλά και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, βλέπουμε φωτογραφίες και βίντεο από κάποια θαλάσσια περιοχή όπου το χρώμα της αλλάζει απότομα, ερμηνεύοντας αυτό το κατά τα άλλα εντυπωσιακό θέαμα ως το εμφανές όριο δύο θαλασσών. Τι πραγματικά όμως ισχύει;

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Η θάλασσα, αυτό το στοιχείο της φύσης που καλύπτει τα τρία τέταρτα του πλανήτη μας, είναι μία ενιαία αεικίνητη υδάτινη μάζα η οποία περιέχει αλάτι και έχει μέση πυκνότητα 1,025 γραμμάρια ανά κυβικό εκατοστό, μεγαλύτερη από την μέση πυκνότητα του γλυκού νερού που είναι 1,000. Στα 4,5 δισεκατομμύρια έτη ζωής του, ο όμορφος αυτός πλανήτης, είχε την τύχη πριν μόλις 200.000 έτη να εμφανιστεί πάνω του το ανθρώπινο είδος. Όταν ο Άνθρωπος άρχισε να αναπτύσσει την αντίληψη του, για λόγους προσδιορισμού, άρχισε να οριοθετεί το περιβάλλον του και να το χωρίζει σε διάφορα μέρη, με βάση τα μορφολογικά χαρακτηριστικά του εδάφους. Αφού το διαχώρισε σε βουνά, πεδιάδες, ποτάμια, λίμνες και θάλασσες, όταν άρχισαν να αναπτύσσονται κοινωνίες και πολιτισμοί, ο διαχωρισμός της γης σε περιοχές, άρχισε να γίνεται και με νοητές γραμμές, που είχαν ως βάση, εκτός τα μορφολογικά χαρακτηριστικά και τα πολιτισμικά, ή ακόμη και τα φυσικά χαρακτηριστικά των ανθρώπων μιας περιοχής. 

Όταν ο Άνθρωπος επινόησε την ναυσιπλοΐα και απέκτησε την ικανότητα να μπορεί να ταξιδεύει και μέσω της θάλασσας,  διαχώρισε την απέραντη επιφάνεια της  σε κόλπους, σε πορθμούς, σε πελάγη, σε θάλασσες και ωκεανούς. Αυτός ο διαχωρισμός όμως, έχει γίνει με βάση τις ακτογραμμές και όχι επειδή η υδάτινη μάζα της κάθε θάλασσας είναι διαφορετική η μία από την άλλη. Είτε βρεθούμε στον Ινδικό Ωκεανό, είτε στον Ατλαντικό είτε στον Ειρηνικό, στην πραγματικότητα, είμαστε σε διαφορετικά σημεία της ίδιας υδάτινης επιφάνειας. Η απέραντη υδάτινη αυτή μάζα που ο άνθρωπος ονόμασε θάλασσα, λόγω της κίνησης της Γης και του δορυφόρου της, της Σελήνης, αλλά και άλλων φυσικών παραγόντων, κινείται συνεχώς ώστε να δημιουργούνται τα θαλάσσια ρεύματα τα οποία στην ουσία είναι κάποιες δυνάμεις που συμπαρασύρουν τμήματα της θαλάσσιας μάζας που κάποιες φορές ένας ναυτιλλόμενος τα αντιλαμβάνεται από την αλλαγή συμπεριφοράς του πλοίου του (αυξομείωση ταχύτητας και εκτροπή πορείας) και κάποιες φορές, όταν βρίσκεται κοντά στις ακτές, τα αντιλαμβάνεται και με το μάτι καθώς η υδάτινη μάζα ενός ρεύματος, συμπαρασύρει στοιχεία από την ακτή, όπως είναι η άμμος, ώστε το χρώμα της επιφάνειας της θάλασσας σε εκείνο το σημείο, να έχει διαφορετική απόχρωση ή ακόμα και χρώμα. Το φαινόμενο αυτό, παρατηρείται έντονα σε διάφορα αμμώδη ακρωτήρια του Κόσμου, τις λεγόμενες αμμόγλωσσες. Το ρεύμα που περνάει από την μία μεριά του ακρωτηρίου, παρασέρνει άμμο από την ακτή, ώστε η απόχρωση της θάλασσας να διαφέρει αισθητά από την άλλη μεριά του ακρωτηρίου. Αυτό, συμβαίνει και στην περίπτωση του Σκάγκεν της Δανίας, όπου πολλές φορές, έχουμε δει δημοσιεύσεις με άστοχους τίτλους όπως “Εκεί που η Βαλτική συναντά την Βόρεια Θάλασσα”. Το φαινόμενο αυτό δεν έχει να κάνει με την συνάντηση δύο θαλασσών αλλά με ένα απλό θαλάσσιο ρεύμα, που περνάει κοντά από τις δυτικές ακτές της Δανίας. Αυτό όμως που αξίζει να αναφερθεί, είναι πως η Βόρεια Θάλασσα με την Βαλτική, δεν έχουν καμία επαφή μεταξύ τους καθώς τις χωρίζουν ο Πορθμός του Σκάγκεραγκ, του Κάτεγκατ, και των Στενών της Δανίας, που αποτελούν ξεχωριστές θαλάσσιες περιοχές.

  Μια άλλη περίπτωση που βλέπουμε απότομη αλλαγή χρώματος στην επιφάνεια της θάλασσας, είναι κοντά στις εκβολές των ποταμών. Το νερό που κυλάει στα ποτάμια, συμπαρασέρνει ιζήματα που πολλές φορές του δίνουν διαφορετικό χρώμα από εκείνο της θάλασσας. Καθώς το γλυκό νερό είναι πιο ελαφρύ από το θαλασσινό, κατά την διάχυση του προς την θάλασσα, θα καλύψει πρώτα την επιφάνεια της, για να ανακατευτεί στην συνέχεια και να γίνει μια ενιαία υδάτινη μάζα με αυτήν. Αυτό, δημιουργεί το εντυπωσιακό φαινόμενο της απότομης αλλαγής χρώματος της επιφάνειας της θάλασσας που δίνει την εντύπωση πως σε εκείνο το σημείο συναντιούνται δυο διαφορετικές θάλασσες. Στην πραγματικότητα όμως, εκείνος που θα βρεθεί μπροστά σε ένα τέτοιο φαινόμενο, δεν βλέπει δύο ξεχωριστές θάλασσες αλλά το όριο της ανάμειξης μιας μεγάλης υδάτινης μάζας που προέρχεται από την στεριά, με την θάλασσα. Αυτό ακριβώς συμβαίνει και στον Ποταμό Κόπερ που βρίσκεται στην Αλάσκα (εικόνα, αριστερά). Τα ιζήματα που μεταφέρει από τις παγετώδεις κοιλάδες της χώρας και τα εκβάλει στον Κόλπο της Αλάσκας, είναι ο λόγος που στην ευρύτερη περιοχή των εκβολών του, το χρώμα της επιφάνειας της θάλασσας είναι πιο ανοιχτό σε σχέση με το κανονικό σκούρο μπλε της. Ένα βίντεο που λήφθηκε κάποτε από κάποιον επιβάτη ενός κρουαζιερόπλοιου που είχε επισκεφθεί την περιοχή και κατέγραψε το φαινόμενο, έχει υιοθετηθεί και έχει κυκλοφορήσει στο διαδίκτυο και από διάφορες πηγές, ως το σημείο που ο Ατλαντικός Ωκεανός συναντά τον Ειρηνικό, περιγράφοντας τους δύο ωκεανούς ως υδάτινες μάζες που δεν αναμιγνύονται ποτέ!

Με λίγα λόγια, αυτή η απότομη αλλαγή χρώματος της θάλασσας που εμφανίζεται σε κάποια σημεία του Κόσμου, δεν είναι τίποτα άλλο παρά λάσπη που ανακατεύεται με την θάλασσα και αυτό το ανακάτεμα, αναλόγως το μέγεθος και την ορμή του ποταμού, μπορεί να εμφανιστεί αρκετά ναυτικά μίλια μακριά από τις ακτές. Όχι λοιπόν. Τα νερά των ωκεανών ούτε συναντιούνται ούτε χωρίζουν. Είναι μια ενιαία μάζα που ο Άνθρωπος, για πρακτικούς λόγους, την διαχώρισε σε μεγάλα, μικρά και μικρότερα τμήματα.

Ακολουθούν κάποιες φωτογραφίες από περιπτώσεις που έχω δει αυτό το φαινόμενο, όχι βέβαια στα σημεία που… χωρίζονται οι ωκεανοί αλλά σε διάφορες ακτές του Κόσμου που εκβάλλονται ποτάμια όπως ο Νείλος, ο Αμαζόνιος και ο Νίγηρας. 

Μάθετε πώς ορίζονται οι θαλάσσιες περιοχές σύμφωνα με τον Διεθνή Υδρογραφικό Οργανισμό, κάνοντας κλικ ΕΔΩ

 

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: