Maris Pacifici

Ο Πρώτος Χάρτης του Ειρηνικού Ωκεανού

Το 1589 στην Αμβέρσα, ο Φλαμανδός χαρτογράφος Αβραάμ Ορτέλιος έκδωσε τον πρώτο χάρτη που απεικονίζει ολόκληρο τον Ειρηνικό Ωκεανό, σύμφωνα πάντα με τα γεωγραφικά δεδομένα της εποχής.  Αυτά, προέρχονται κυρίως από τις πρώτες εξερευνήσεις των ευρωπαίων στην περιοχή αλλά και από τις περιγραφές αρχαίων Ρωμαίων γεωγράφων όπως ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος, ο Πομπόνιος κ.α. Αν και πιθανότατα ο Μάρκο Πόλο ήταν ο πρώτος Ευρωπαίος που αντίκρισε τον Ειρηνικό ωκεανό κατά το ταξίδι του στην Κίνα κατά τα τέλη του 13ου αιώνα, οι Πορτογάλοι και οι Ισπανοί, συμπτωματικά, έφτασαν για πρώτη φορά στις ακτές του Ειρηνικού το 1513. Οι Πορτογάλοι από την μεριά της Ασίας με τον θαλασσοπόρο Ζόρζε Άλβαρεζ να φτάνει στις ακτές της Κίνας, και οι Ισπανοί από την μεριά της Κεντρικής Αμερικής με τον κονκισταδόρο Βάσκο Νουνιεθ δε Μπαλμπόα να διασχίζει την ενδοχώρα του Παναμά από τις ανατολικές του ακτές και να ανακαλύπτει τις δυτικές του. 

   Από τότε, μέχρι την έκδοση του χάρτη, οι Πορτογάλοι είχαν εξερευνήσει και είχαν φτάσει στο μεγαλύτερο μέρος της Απώτερης Ανατολής, από την Ιαπωνία μέχρι και τις βόρειες ακτές της Νέας Γουινέας. Οι Ισπανοί, είχαν ανακαλύψει τις δυτικές ακτές τις Αμερικανικής ηπείρου από τον Πορθμό του Μαγγελάνου μέχρι και τις ακτές της Καλιφόρνιας, καθώς είχαν πραγματοποιήσει εξερευνήσεις στα νησιά της νοτιοδυτικής Ασίας και την Ωκεανίας, έχοντας διασχίσει τον Ειρηνικό Ωκεανό με πρωτοπόρο τον Μαγγελάνο, αναζητώντας τα Νησιά των Μπαχαρικών. Κατά τον σχεδιασμό του χάρτη, οι Ίβηρες (Πορτογάλοι και Ισπανοί) σαν μία ενωμένη αυτοκρατορία πλέον, κυριαρχούσαν και μονοπωλούσαν τόσο στις κτήσεις όσο και στο εμπόριο του μεγαλύτερου ωκεανού του Πλανήτη, με τους Άγγλους και αργότερα τους Ολλανδούς, να ετοιμάζονται να διεκδικήσουν το δικό τους κομμάτι αναζητώντας την Νότια Άγνωστη Γη και ένα βόρειο πέρασμα από τον Ατλαντικό προς τον Ειρηνικό. 

Ας δούμε όμως τι απεικονίζει αυτός ο χάρτης:

Στιγμιότυπο 2019-04-25, 4.52.04 μμ

Κάτω και δεξία, βλέπουμε τον Πορθμό του Μαγγελάνου ο οποίος είχε ανακαλυφθεί από τον Μαγγελάνο το 1520. Καθώς ακόμα δεν είχε ανακαλυφθεί το Πέρασμα του Ντρέικ, εικαζόταν πως οι βόρειες ακτές του πορθμού ήταν το νότιο τέλος του Νέου Κόσμου και πως από τις ακτές της Γης του Πυρός, άρχιζε η Νότια Άγνωστη Γη. Δίπλα από το κόκκινο σημάδι που βρίσκεται στις βόρειες ακτές του πορθμού, αναγράφεται στα λατινικά: “Πύργος, ο οποίος χτίστηκε από τον βασιλιά Φίλιππο το σωτήριο έτος 1582” 

Στιγμιότυπο 2019-04-25, 4.52.40 μμ

Το πλοίο που απεικονίζεται αριστερά από τις Αμερικανικές ακτές, είναι το πρώτο πλοίο που διέπλευσε τον Ειρηνικό και περιέπλευσε την Γη, το Βικτόρια το οποίο ήταν και το μόνο που επιβίωσε από τον στόλο του Μαγγελάνου. Από κάτω, σαν μια αφήγηση από το ίδιο το πλοίο, αναγράφονται τα εξής: “Ήμουν το πρώτο (πλοίο) που γύρισε τον πλανήτη με πανιά, καθοδηγούμενο από εσάς, Ναύαρχε Μαγγελάνε, σε άγνωστη θάλασσα. Περιέπλευσα την υδρόγειο, και γι’ αυτό δίκαια ονομάζομαι Βικτόρια (στα ελληνικά, Νίκη). Τώρα τα πανιά μου είναι τα φτερά μου, η επιβράβευση μου είναι η δόξα μου, η μάχη μου είναι η θάλασσα.”

Στιγμιότυπο 2019-04-25, 4.54.46 μμ

Κάτω από το Βικτόρια, απεικονίζεται η Νότια Άγνωστη Γη. Εκεί ο Ορτέλιος, αναγράφει με ευδιάκριτα γράμματα “Νότια Γη ή Μαγγελάνικα (η οποία) δεν έχει ανιχνευθεί (ανακαλυφθεί)”, δίδοντας μια δεύτερη ονομασία στην Νότια Γη από το όνομα του Μαγγελάνου, πιστεύοντας πως ανακαλύπτοντας την Γη του Πυρός είχε ανακαλύψει και τις πρώτες ακτές της Νότιας Γης. 

Στιγμιότυπο 2019-04-25, 4.52.54 μμ

Αριστερά και πάνω από τις ακτές της Νότιας Γης, βλέπουμε το νησί της Νέας Γουινέας όπου δίπλα από την γνωστή ονομασία του, συμπληρώνεται και η ονομασία “Terra de Piccinacoli”. Η ονομασία αυτή προέρχεται από τον Φλωρεντινό εξερευνητή Αντρέα Κορσάλι. Ο Κορσάλι, είχε ακολουθήσει κάποια από τις εξερευνήσεις των Πορτογάλων στην ευρύτερη περιοχή και είχε δώσει αυτή την ονομασία σε κάποιο νησί η οποία σημαίνει “Γη των Μικρόσωμων”, προφανώς λόγω τις μικρής σωματικής διάπλασης των ιθαγενών. Καθώς δεν είχε διευκρινιστεί για το ποιο νησί ήταν αυτό, ο Ορτέλιος υπέθεσε πως θα μπορούσε να είναι και το νησί της Νέας Γουινέας. Ίσως για τον λόγω αυτό, απεικόνισε την Νέα Γουινέα ως νησί παρόλο που οι νότιες της ακτές δεν είχαν ανακαλυφθεί ακόμα. Ακριβώς δεξιά από την Νέα Γουινέα, με κόκκινη απόχρωση, απεικονίζονται τα Νησιά του Σολομώντα τα οποία είχαν ανακαλύψει οι Ισπανοί το 1568 με τον Αλβάρο δε Μενδάνια δε Νέιρα, έχοντας όμως αποτύχει να τα αποικίσουν. 

Στιγμιότυπο 2019-04-25, 4.53.27 μμ

Βόρεια από την Ιαπωνία, απεικονίζεται για πρώτη φορά σε χάρτη ένα νησί με την ονομασία “Isla de Plata” (Νησί του Ασημιού). Καθώς τα γεωγραφικά δεδομένα της εποχής βόρεια της Ιαπωνίας ήταν ακόμα σχεδόν ανύπαρκτα, για το άγνωστο ακόμα αυτό γεωγραφικό κομμάτι, ο Ορτέλιος  άντλησε πληροφορίες από τους Ρωμαίους γεωγράφους οι οποίοι είχαν αναφερθεί σε ένα θρυλικό νησί στην Άπω Ανατολή όπου στο υπέδαφος του υπήρχε ασήμι. Για αυτό το είχαν ονομάσει “Αργύρα”.

Στιγμιότυπο 2019-04-25, 4.54.16 μμ

Τέλος, νότια από την Ιαπωνία, απεικονίζονται οι Φιλιππίνες. Στις Φιλιππίνες, κατέληξε ο Μαγγελάνος μετά την ανακάλυψη του δυτικού θαλάσσιου δρόμου από την Ευρώπη προς την Ασία, όπου και σκοτώθηκε στην μάχη με τους ιθαγενείς, στην προσπάθεια του να τα κατακτήσει για την Ισπανία. Παρά την Συμφωνία της Σαραγόσας το 1529 μεταξύ των Ισπανών και των Πορτογάλων όπου όλα τα Νησιά των Μπαχαρικών περνούσαν στην Πορτογαλική Κυριαρχία, το 1543 ο Ισπανός Ρούι Λόπεθ δε Βιγιαλόμπος, καταλαμβάνει τα πρώτα νησιά των Φιλιππίνων μετά από εντολή του Ισπανού Βασιλιά του Φιλίππου του Δεύτερου. Ο Βιγιαλόμπος, ήταν εκείνος που έδωσε στα νησιά το σημερινό τους όνομα προς τιμή του Φιλίππου.  

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: