Ζοάο ντα Νόβα

 Η Ανακάλυψη των Νησιών της Αναλήψεως και της Αγίας Ελένης

  Περίπου έναν χρόνο μετά την αναχώρηση του Δεύτερου Πορτογαλικού Στόλου της Ινδιας υπό τον Πέντρο Άλβαρεζ καμπράλ, πριν ακόμα επιστρέψει στην Λισσαβόνα, ο Βασιλιάς Εμμανουήλ ο Πρώτος, πεπεισμένος πως ο Καμπράλ θα είχε συνάψει εμπορική συμφωνία μπαχαρικών με τον Άρχοντα της Καλικούτης, έδωσε εντολή να αποπλεύσει ένας ακόμα στόλος από τέσσερα πλοία. Τα τρία από αυτά θα είχαν προορισμό την Καλικούτη για να φορτώσουν μπαχαρικά ενώ το ένα θα κατευθυνόταν προς την Σοφάλα (Μοζαμβίκη) για να εμπορευτεί χρυσό. Ο στόλος αυτός, θα μείνει στην Ιστορία ως ο Τρίτος Πορτογαλικός Στόλος της Ινδίας και ο σκοπός του ήταν καθαρά εμπορικός αφού ο μεγαλύτερος και ισχυρότατος στόλος του Καμπράλ, όπως εκτιμούσαν στην Πορτογαλία, θα είχε καταβάλει τον Άρχοντα της Καλικούτης ώστε να παραχωρήσει χώρο στους Πορτογάλους για να χτίσουν εκεί μια βάση που θα συγκέντρωνε και θα προμήθευε με μπαχαρικά τα πλοία τους. Την ηγεσία του στόλου αυτού, ανέλαβε ο Γαλικιανός αλλά μεγαλωμένος στην Πορτογαλία, Ζοάο ντα Νόβα. 
 
   Ο Ζοάο ντα Νόβα, με τα τέσσερα πλοία του, απέπλευσε από την Λισσαβόνα στις 5 Μαρτίου του 1501. Λαμβάνοντας υπ’όψιν τις οδηγίες  του Γασπάρ δε Λέμος ο οποίος είχε ήδη επιστρέψει στην Λισσαβόνα από τον στόλο Καμπράλ για να αναγγείλει την ανακάλυψη μιας νέας άγνωστης Γης στην άλλη μεριά του Νότιου Ατλαντικού (των βορειοανατολικών ακτών της Βραζιλίας), ο Ντα Νόβα έπλευσε προς νοτιοδυτική κατευθυνση, φτάνοντας μέχρι το Ακρωτήριο του Αγίου Αυγουστίνου, στην σημερινή Βραζιλιάνικη πολιτεία του Περναμπούκο. Από εκεί, συνέχισε πλέοντας νοτιοανατολίκα προς τις Αφρικανικές ακτές για να περάσει το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας και να συνεχίσει προς τον Ινδικό Ωκεανό. Κατά τον διάπλου του Ατλαντικού, στις 21 Μαΐου του 1501, εντόπισε στον ορίζοντα ένα μικρό και άγονο νησί. Το νησί αυτό, το ονόμασε Νήσος της Συλλήψεως (Ilha da Conceição) τιμώντας την Άμωμο Σύλληψη της Μαρίας, σύμφωνα με την Καθολική Εκκλησία. Ο Ντα Νόβα, θεώρησε ασήμαντη την ανακάλυψη αυτή μπροστά στα κατά πολύ πιο σημαντικά και ενδιαφέροντα γεγονότα που ακολούθησαν, ώστε να μην την αναφέρει. Παρόλα αυτά όμως, καταγράφηκε από τους χρονικογράφους που τον ακολούθησαν. Δύο χρόνια αργότερα, το νησί αυτό ανακαλύφθηκε και από τον Πορτογάλο Αφόνσο δε Αλμπουκέρκ ο οποίος το ονόμασε Νήσο της Αναλήψεως (Ιlha da Ascensção) καθώς την ημέρα εκείνη εορτάζονταν κατά την Καθολική Εκκλησία, η Ανάληψη του Ιησού. 
 
   Συνεχίζοντας το ταξίδι του ο Ντα Νόβα, στις 7 Ιουλίου του 1501, αφού είχε περιπλεύσει το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας έφτασε στο Μόσελ Μπέι. Εκεί, ένα μήνα πριν, είχε σταματήσει ένα από τα πλοία του Καμπράλ, κατά την επιστροφή τους από την Ινδία προς την Πορτογαλία. Ο Πλοίαρχος του, Πέρο δε Αταΐντε, είχε κρεμάσει ένα παλιό παπούτσι στο κλαδί ενός δέντρου, δίπλα από την πηγή που είχε ανακαλύψει ο Βαρθολομαίος Ντιάζ. Μέσα στο παπούτσι αυτό, υπήρχε ένα γράμμα με το οποίο περιέγραφε την κατάσταση στην Ινδία μετά την αποχώρηση του  στόλου του Καμπράλ. Ο Πέρο δε Αταΐντε, είχε αφήσει αυτό το γράμμα για να προειδοποιήσει τα επόμενα Πορτογαλικά πλοία που θα είχαν ξεκινήσει για την Ινδία πριν την επιστροφή του Καμπράλ, ώστε να αποφύγουν την εχθρική Καλικούτη και να προσεγγίσουν τα φιλικά λιμάνια του Κότσι και του Κανανόρε. Ο Ντα Νόβα, βρήκε το γράμμα. Τα νέα δεδομένα, τον έκαναν να αλλάξει τα αρχικά σχέδια του ταξιδιού και να κατευθυνθεί και με τα τέσσερα πλοία προς την Ινδία, κρατώντας μαζί του το πλοίο που ήταν να πλεύσει προς την Σοφάλα, καθώς πλέον όχι μόνο δεν θα έβρισκε κάποιο από τα πλοία του Καμπράλ εκεί αλλά θα έπρεπε να είναι και έτοιμος για ενδεχόμενη επίθεση από τους Ινδούς. 
 
 Ο Ντα Νόβα, καθώς έπλεε προς βόρεια κατεύθυνση μεταξύ της Μοζαμβίκης και της Μαδαγασκάρης, ανακάλυψε ένα μικρό νησί το οποίο έγινε γνωστό με το όνομα του. Το μόλις 4,4 τετραγωνικών χιλιομέτρων αυτό νησάκι, δεν κατοικήθηκε ποτέ. Το 1897 το κατέλαβαν οι Γάλλοι διατηρώντας την ονομασία του στην Γαλλική Γλώσσα ως Ζουάν ντε Νοβά όπου σήμερα διατηρούν μια μικρή στρατιωτική δύναμη για την φύλαξη του. Η τελευταία στάση του Ντα Νόβα στις ανατολικές ακτές της Αφρικής πριν διασχίσει τον Ινδικό Ωκεανό, ήταν στο Μαλιντί (στην σημερινή Κένυα) όπου εκεί ανεφοδίασε τα πλοία του και βρήκε τις επιστολές που είχε αφήσει ο Καμπράλ σε κάποιον αγγελιοφόρο όπου περιέγραφε λεπτομερώς όσα συνέβησαν μεταξύ των Πορτογάλων και των Ινδών.
 
   Τα πλοία, έφτασαν στο Κανανόρε τον Σεπτέμβριο του 1501 όπου έτυχαν φιλικής αποδοχής από τον Άρχοντα της περιοχής. Καθώς οι Πορτογάλοι συγκέντρωναν και φόρτωναν μπαχαρικά στα πλοία τους, ο Ντα Νόβα δέχθηκε μια επιστολή από τον Άρχοντα της Καλικούτης ο οποίος δήλωνε μετανοημένος για την επιθετικότητα του κατά των Πορτογάλων και τις εχθροπραξίες που είχαν συμβεί μεταξύ των ανδρών του Καμπράλ και των υπηκόων του, καλώντας τον να πάει στην Καλικούτη και να προμηθευτεί μπαχαρικά από εκεί. Ο Ντα Νόβα, υποψιαζόμενος πως η αλλαγή συμπεριφοράς του Άρχοντα της Καλικούτης ήταν παγίδα για να αιχμαλωτίσει εκείνον και τα πλοία του, αρνήθηκε. Οι προθέσεις του Άρχοντα της Καλικούτης, επαληθεύτηκαν όταν στις 31 Δεκεμβρίου, ενώ τα φορτωμένα πορτογαλικά πλοία ήταν έτοιμα να αποπλεύσουν για την επιστροφή τους προς την Πορτογαλία, εκείνος έστειλε έναν στόλο 40 μεγάλων πλοίων και 180 μικρότερων που μετέφεραν μια δύναμη 7000 ανδρών, να περικυκλώσουν τον κόλπο και να αποκλείσουν τους Πορτογάλους. Ο Ντα Νόβα, από το να μείνει οχυρωμένος στο Κανανόρε περιμένοντας την απόβαση των Ινδών της Καλικούτης, προτίμησε να επιχειρήσει να σπάσει τον ναυτικό κλοιό τους. Αν και ο στόλος του μειονεκτούσε αριθμητικά κατά πάρα πολύ, το μειονέκτημα αυτό το υπερκάλυπταν τα ισχυρότερα πορτογαλικά κανόνια τόσο σε βεληνεκές όσο και σε ταχύτητα όπλισης, αλλά και η ναυτική ικανότητα των Πορτογάλων με την οποία δεν μπορούσαν να συγκριθούν οι Ινδοί. 
 
   Τα Πορτογαλικά κανόνια, άρχισαν πρώτα πυρ προς τον Στόλο της Καλικούτης, με πρώτο στόχο να δημιουργήσουν κενό στον κλοιό, κάτι που το κατάφεραν. Έπειτα, ο Ντα Νόβα έδωσε εντολή στα πλοία να πλεύσουν το ένα πίσω από το άλλο και να περάσουν από το κενό με τα κανόνια τους να πυροβολούν ακατάπαυστα και από τις δύο πλευρές. Κατά το πέρασμα τους από την γραμμή αποκλεισμού, τα πλοία της Καλικούτης, δεν μπόρεσαν να καταφέρουν σοβαρά πλήγματα στα Πορτογαλικά πλοία. Αντιθέτως, οι ζημιές που τους προκαλούσαν τα πορτογαλικά κανόνια, τους αποσυντόνισαν, περιορίζοντας τους σε κάποιες αποτυχημένες προσπάθειες των Ινδών, να καταλάβουν με βάρκες τα πορτογαλικά πλοία σκαρφαλώνοντας σε αυτά με γάντζους και σχοινιά. Όταν τα πλοία του Ντα Νόβα πέρασαν έξω από τον κλοιό, άρχισαν να καταδιώκουν τα πλοία της Καλικούτης, βυθίζοντας πέντε μεγάλα, δώδεκα μικρότερα και επιφέροντας σοβαρές ζημιές στο σύνολο των υπολοίπων πλοίων. Η ναυμαχία αυτή, διήρκεσε δύο μέρες, μέχρι τις 2 Ιανουαρίου το 1502 όπου και οι Πορτογάλοι αναχώρησαν για την Λισσαβόνα. Κατά την επιστροφή, αφού είχε περάσει το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας και διέπλεε τον Νότιο Ατλαντικό Ωκεανό, στις 21 Μαΐου του 1502, ο Ντα Νόβα ανακάλυψε ένα ακόμη ακατοίκητο νησί. Το νησί αυτό, είναι το νησί της Αγίας Ελένης.
 
 
   Ο Ζοάο ντα Νόβα, επέστρεψε στην Λισσαβόνα στις 11 Σεπτεμβρίου του 1502, με συνολικό φορτίο 150 τόνους μπαχαρικών. Παρά τις νέες μικρές γεωγραφικές ανακαλύψεις που προέκυψαν, το ταξίδι αυτό δεν θεωρήθηκε επιτυχημένο καθώς οι προσδοκίες για την ποσότητα των μπαχαρικών που θα έφταναν στην Πορτογαλία ήταν μεγαλύτερες ενώ δεν έφτασε ποτέ ο χρυσός από την Σοφάλα όπως ήταν το αρχικό σχέδιο. Ο Ζοάο Ντα Νόβα, έφυγε και πάλι για την Ινδία το 1505 με τον Έβδομο Πορτογαλικό Στόλο της Ινδίας, αυτή την φορά ως Πλοίαρχος σε ένα από τα είκοσι ένα πλοία που τον απάρτιζαν. Κατά την επιστροφή του από την Ινδία, το πλοίο του είχε εισροή υδάτων ώστε να αναγκαστεί να καταφύγει στην Μοζαμβίκη για να το επισκευάσει. Εκεί, τον συνάντησε ο Όγδοος Πορτογαλικός Στόλος που κατευθυνόταν προς την Ινδία υπό τον Τριστάο ντα Κούνια. Ο Ντα Κούνια, αφού τον βοήθησε να επισκευάσει το πλοίο του, τον ενσωμάτωσε στον στόλο του. Ο Ντα Νόβα, συμμετείχε το 1507 στην κατάληψη του νησιού της Ορμούζ από τους Πορτογάλους αλλά και στην νικηφόρα Ναυμαχία του Ντιού το 1509 κατά των Ινδών στην Αραβική Θάλασσα. Πέθανε το ίδιο έτος, στις 16 Ιουλίου, στο Κότσι της Ινδίας, σε μία περίοδο που οι Πορτογάλοι μόλις είχαν αποκτήσει τον έλεγχο της Αραβικής Θάλασσας και προετοιμάζονταν για νέες εξερευνήσεις ανατολικότερα της Ινδίας. 
   
 

One Comment on “Ζοάο ντα Νόβα

  1. Παράθεμα: Το Νησί της Αγίας Ελένης – ΜΕΓΑΛΟΙ ΘΑΛΑΣΣΟΠΟΡΟΙ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: