Ο Ασημένιος Στόλος

Ο Ασημένιος Στόλος ήταν το ισπανικό σύστημα νηοπομπών που συνέδεε την Ισπανία με τις αποικίες της στην Αμερική. Μετέφερε από την Ευρώπη εμπορεύματα προς τον Νέο Κόσμο και επέστρεφε στην Ισπανία με αποικιακά προϊόντα, κυρίως ασήμι και χρυσό, αλλά και πολύτιμους λίθους, καπνό, ζάχαρη, χρωστικές ουσίες και άλλα εμπορεύματα υψηλής αξίας. Η τακτική οργάνωση αυτού του συστήματος καθιερώθηκε στις δεκαετίες του 1560. Συνήθως δύο μεγάλοι στόλοι αναχωρούσαν κάθε χρόνο από τη Σεβίλλη: ο ένας κατευθυνόταν προς τη Βέρα Κρουζ στο Μεξικό και ο άλλος προς την Καρθαγένη και το Πορτομπέλο. Αφού ολοκλήρωναν τη φόρτωση, συγκεντρώνονταν στην Αβάνα και επέστρεφαν μαζί στην Ισπανία υπό πολεμική προστασία.

Η τεράστια αξία των φορτίων τους καθιστούσε τους στόλους αυτούς στόχο πειρατών, κουρσάρων και εχθρικών κρατικών ναυτικών δυνάμεων. Το αμερικανικό ασήμι υπήρξε θεμελιώδης πηγή πλούτου για την Ισπανική Μοναρχία και συνέβαλε αποφασιστικά στη χρηματοδότηση της ισπανικής ισχύος κατά τον 16ο και 17ο αιώνα. Ωστόσο, τα ακριβή ετήσια ποσά διαφέρουν ανάλογα με την πηγή και καλό είναι να αποφεύγονται απόλυτοι αριθμοί χωρίς ειδική τεκμηρίωση.

Το 1628, στη διάρκεια του Ογδονταετούς Πολέμου, ο Ολλανδός ναύαρχος Πιέτ Χάιν πέτυχε ένα από τα πιο εντυπωσιακά πλήγματα κατά του ισπανικού συστήματος. Με δύναμη περίπου τριάντα ενός πλοίων εντόπισε τον ισπανικό θησαυροφόρο στόλο κοντά στον κόλπο του Ματάνσας στην Κούβα. Ένα τμήμα του ισπανικού στόλου, που βρισκόταν στη Βενεζουέλα, είχε ήδη ειδοποιηθεί και διέφυγε. Όμως το τμήμα που ερχόταν από το Μεξικό συνέχισε ανυποψίαστο. Οι Ολλανδοί κατάφεραν να παγιδεύσουν και να εξαναγκάσουν σε παράδοση μεγάλο μέρος του στόλου, καταλαμβάνοντας δώδεκα πλοία σχεδόν χωρίς απώλειες. Η λεία ήταν τόσο μεγάλη, ώστε επέτρεψε στην Ολλανδική Δημοκρατία να χρηματοδοτήσει τον πόλεμό της για μήνες, ενώ οι μέτοχοι της Ολλανδικής Εταιρείας Δυτικών Ινδιών έλαβαν εξαιρετικά υψηλό μέρισμα.

Κατά τον 18ο αιώνα, καθώς η Ισπανία προχώρησε σε μεταρρυθμίσεις που επέτρεπαν πιο ελεύθερο εμπόριο ανάμεσα στα ισπανικά και τα αμερικανικά λιμάνια, το παλαιό σύστημα των στόλων έχασε σταδιακά τη σημασία του. Το διάταγμα ελεύθερου εμπορίου του 1778 υπήρξε καθοριστικό βήμα σε αυτή τη μετάβαση, και ως τα τέλη του αιώνα το παραδοσιακό σύστημα της flota είχε ουσιαστικά τερματιστεί.